معرفی پوهنتون بلخ

پوهنتون بلخ منحيث يک نهاد آموزشي عالي و اکادميک در 30 حوت سال 1366 هـ.ش.  در شهرمزارشریف تأسيس و افتتاح گرديد و در سال 1367 هـ.ش.  رسماً با داشتن چهار پوهنحي شامل انجنيري، تاريخ و ادبيات، اقتصاد و زراعت، همزمان با گشايش و فعاليت پوهنحي هاي ذکر شده پوهنحي طب نيز با کميت 56 تن محصل در زير پوشش وزارت محترم صحت عامه، در پهلوي پوهنحي هاي ذکر شده شروع به فعاليت نمود. بعدها نظر به ضرورت و تقاضاي محيط، در سال 1371هـ.ش.  پوهنحي حقوق و علوم سياسي و در سال 1372 هـ.ش.  پوهنحي شرعيات، در پهلوي پوهنحي های ذکر شده شروع به کارِ پرورشِ محصلان کردند. همين گونه پوهنحي تعليم و تربيه که کهن سالترين مؤسسه در عرصة تربية معلم است و به نام انستيتوت پيداگوژي رودکي بلخ،درسال 1382 ش در چوکات پوهنتون بلخ يک جا گرديد.

 فعلآ دارای 18 پوهنحی روزانه (انجنیری ، اقتصاد ، زراعت ، شرعیات ، ادبیات، کمپیوترساینس ، ژورنالیزم ، حقوق ، اداره عامه ، طب ،‌تعلیم و تربیه ، تعلیم و تربیه سمنگان ، زراعت سمنگان و پوهنحی های وترنری،  فارمسی ، علوم اجتماعی ، ساینس و انجنیری معدن که جدیدا  ایجاد گردیدند) و چهار پوهنحی شبانه (اقتصاد ، ادبیات ، حقوق ، تعلیم و تربیه) میباشد.

دارای 10876تن محصل بوده که امور تدریسی و اداری آن از طرف 341 نفر استاد 102 نفر کارمند و 104 نفر کارگر به پیش برده میشود .

در مجموعه ذکر شده 7475 تن ذکور و 3401 تن اناث می باشد هم چنان 1436 تن محصلین پوهنحی های شبانه می باشند که مجموع انها به 10876 تن میرسند 

امروز در اثر سعي و تلاش رهبري پوهنتون و توجة مقام رهبري وزارت محترم تحصيلات عالي، اين مرکز بزرگ علمي در قطار پوهنتون هاي دست اول کشور قرار دارد که داراي کتابخانه يي به ظرفيت 60000 جلد کتاب( 20 هزار عنوان)، شش مرکز آموزش کمپيوتر، يک مرکز تقويت زبان انگليسي و همين گونه به خط انترنيت نيز وصل ميباشد که تا هنوز مرکز کمپيوتر بيشتر از ده دوره محصلين، استادان و کارمندان را فارغ داده است.

طبع و نشر مجله های علمي پوهنتون بلخ تحت عنوان «مجلۀ علمی بلخ»و«معرفت»که در هردو، آثار و نبشته هاي دانشي و پژوهشي استادان به نشر ميرسد وهمچنان ماهنامۀ چشم انداز(نشریۀ خبری،تحلیلی وفرهنگی پوهنتون بلخ)وماهنامۀ ژورنالیست بلخ(نشریۀ دیپارتمنت ژورنالیزم) نيزقابل يادکرد است.

درین اواخرمطبعۀ مجهزآفسیت باتماماً وسایل ضروری آن به کمک بانک جهانی وتوجه هیأت رهبری پوهنتون بلخ (درداخل اتاق مطبعۀ جدید) مونتاژ ونصب گردیده است.

باید یادآورشد که به خاطر فراهم آوري شرايط بهتر براي محصلان کلوپ محصلان فعال است و تيمهاي ورزشي ايجاد شده است که شامل تيم های واليبال ، فوتبال وبازی های رزمی اند.

درین نهادعلمی،محصلان ممتاز تشويق ميشوند،کنفرانسهاي صنفي هفته وار وکنفرانسهاي علمی استادان در پوهنحی های مربوطۀ شان تدوير مييابد. دروس استادان واجراات کارهاي علمی و اکادمیک در پوهنحی ها از طريق معاونیت علمی ومعاونیت امورمحصلانوقتاً فوقتاً بررسي و در رفع نواقص، رهنمايي صورت ميگيرد.

سيمينارهاي ميتوديکي علمي، براي بلند بردن سطح دانشِ استادان تدوير يافته و مييابد و کارهاي اداري و دفتر داري يوميه، به حالت عادي پيش برده ميشود .

پوهنتون بلخ،(از17ثور1381 تا الحال) با مؤسسات علمی- اکادمیک کورياي جنوبي، پوهنتون بوخم آلمان،پوهنتون تخنیکی برلین،انستیتوت تکنالوجی آسیایی تایلند ،پوهنتون کنزاس درامریکا،سلجوق درترکیه، نمایندگی« الونایز»امریکا درپاکستان وهمچنان باکشورتاجکستان پيوند و روابط نزديک علمي داشته، سالانه شماري از استادان و محصلان از پروگرامهاي علمي آنها مستفيد ميگردند.

قابل يادکرد است که جهت اعاشه و بود و باش محصلاني که از ولايات دور دست شاملِ پوهنتون گرديده اند، سيستم ليليه ها (زيستگاه هاي شبانة پسران و دختران) ايجاد و زمينة زنده گي نسبتاً آرامي براي محصلان شامل، در ليليه فراهم گرديده است.

پوهنتون بلخ تا الحال ازنقطۀ نظر جای درمضیقه بوده درحالیکه طي سال 1382 هـ.ش.  به اساس حکم (1709) 12/6/1381 مقام دولت انتقالي اسلامي افغانستان و قبالۀ( 279) 2/4/1382هـ.ش.  مقام ولايت بلخ و به اثر توجه فرهنگ پرورانة محترم جناب محمد اسحاق رهگذر و جناب پوهنوالديپلوم انجنير حبيب الله حبيب، پوهنتون بلخ قادر به اخذ موازي 600 جريب (120 هکتار = 1200000 متر مربع) به عرض 600 متر و طول 2000 متر زمين، واقع قسمت اول «شهر نو» براي اعمار تعمير جديد پوهنتون گرديده که تهداب آن توسط وزير تحصيلات عالي و مسؤولين بلند پاية شمال گذاشته شده و(درین اواخر،اعماردیواراطراف آن توسط شرکت ساختمانی«GL»به هزینۀ 463262دالر به کمک بانک جهانی،اعمار90 فیصدتعمیرپوهنحی انجنیری به کمک کشوراسلامی پاکستان به هزینۀ 10میلیون دالر واعمارمهمان خانۀجدید توسط شرکت ساختمانی عبدالله آریوب به کمک واعانۀ مردم وبانک جهانی صورت گرفته است).

 رهبري پوهنتون وضعيت فعلي پوهنتون جدید را براي يک مرکز اکادميک کافي و بسنده ندانسته، در آرزوي پيشرفت و ترقي بيشتر پوهنتون، مطابق موازين علمي جهاني ميباشند.

شخصیت های محترمیکه ازتأسیس پوهنتون بلخ تا امروز به حیث رئیس وظیفه اجرانموده اند؛قرارزیرمیباشند:

  1. پوهنیارعبدالغنی عادل  مدیر عمومی اسبق تخنیکم نفت وگاز مزارشریف سرپرست فلیال انستیتوت پولی تخنیک کابل درشهر مزارشریف از حوت 1366الی 13جوزای 1367؛
  2. پوهنوال شیرآقا «جرأت » از 13 جوزای 1367 الی 6 جوزای 1371؛
  3. پوهنیار غلام حضرت «جاهد» از جوزای 1371 الی میزان 1373؛
  4. پوهندوی دوکتور عزت الله «عامد» برای مدت چهار سال؛
  5. پوهنیار هدایت الله «هدایت» برای مدت یکماه؛

بعد از آنکه به تاریخ17 اسد 1377 هـ.ش.  شهر مزارشریف توسط طالبان تصرف گردید، رؤسای پوهنتون بلخ(ازاسد  1377 الی 19 عقرب 1380هـ.ش. ) ذیلاً به میعاد های معینه اجرای وظیفه نمودند.

  1. اجمل یوسفزی؛
  2. مولوی محمد صدیق صادقیار؛
  3. مولوی عبدالواحد لیاقت.

بعد از شکست طالبان وبه وقوع پیوستن تحولات دیگر:

1. محترم پوهنمل سید محمد عالم لبیب 

محترم پوهنمل سید محمد عالم لبیب استاد پوهنحی ادبیات اعتبار از تاریخ 21 عقرب 1380 هـ.ش. الی 17 ثور 1381 هـ.ش.  این وظیفه را به دوش داشت .

2.  محترم پوهندوی دیپلوم انجنیر حبیب الله «حبیب»

در نتیجۀ انتخابات آزاد، سری ،دموکراتیک ومستقیم که تحت نظر وزیرتحصیلات عالی وقت ورهبری وزارت محترم تحصیلات عالی در پوهنتون بلخ صورت گرفت ، به تاریخ 17 ثور 1381هـ.ش. محترم پوهندوی دیپلوم انجنیر حبیب الله «حبیب» به صفت رئیس منتخب اشغال وظیفه نمود.

3 . محترم پوهنمل مکمل « الکوزی » 

نظر به حکم شماره 6919 مورخ 1390/10/24 مقام محترم ریاست جمهوری و وزارت تحصیلات عالی افغانستان محترم الحاج پوهنمل مکمل « الکوزی »  اعتبار از تاریخ اول دلو 1390 به حیث ریس پوهنتون بلخ تقرر حاصل نمودند .