مرام نامه دیپارتمنت دری اعتبار: ازسال1390تا1395

                                                      مقـــدمه

    درتمام جهان آموزش زبان ملی ورسمی ازدورهء کودکستان شروع تا فراغت ازدورهء لیسه دوام می یابد. درکشورعزیزما نیزآموزش دوزبان ملی ورسمی (دری وپشتو) ازسالها به اینسوازصنف اول تا دوازدهم زیرنامهای فارسی ، دری و پشتو درمکاتب به صفت یک مضمون تدریس میگردد. آموزگاران باید متخصصان زبان وادبیات باشند. هرچند هررشته یی ازعلوم مراحل ابتدایی خود را طی کرده است. چنانچه آموزگاران آموزش زبان نیزدرکشورما درآغازفارغان صنف 4 و6 بوده بعدترفارغان صنف دوازده وپسانترفارغان کورسهای مستعجل ، در سه دههء آخرفارغان دارالمعلمین ها وپوهنتونها وفارغان دورهء ماستری به حیث آموزگارزبان وادبیات مصروف آموزش بودند و هستند؛ بناً دیده میشود که با سپری شدنن زمان هرپدیده درانکشاف وتحول است؛ چنانچه درپروسهء تحصیل زبان دری وپشتو، ما شاهد سیرتحول تحصیلات عالی تا سطح دوکتورا هستیم.

ارزش واهمیت این نهاد :

     افغانستان امروزافغانستان دیروزنیست. درکوچکترین قرأ وقصبات کشور،مکاتب ایجاد وفعالیت دارند. اگرابتدایی است یا متوسطه ویا لیسه، ضرورباید آموزگاران زبان وادبیات دری ، پشتوودربرخی ازمناطق که نیازبه آموزش زبان دیگری نیز باشد کم ازکم درسطح لیسانس موجود باشند.با تأسف که آموزگاران مسلکی درسطح لسانس درتمام رشته ها به ویژه دررشته های زبان وادبیات دری وپشتو، عربی، انگلیسی، ترکی-ازبکی به اندازهء نیاز وضرورت وجود ندارند.

            بناً ایجاد دیپارتمنت های فارغ ده در زبانهای ملی وبین المللی رسمی یک نیازمبرم وضروری است. درهرجایی که نهاد تحصیلات عالی چه دولتی ویا خصوصی ایجاد میگردد باید رشتهء های زبان وادبیات ملی وبین المللی رسمی کشوری را درچوکات خود داشته باشند. زیرا نیازسراسرجامعه به متخصصان این رشته هادرعرصه های آموزش ، پژوهش ، گزارشگری ، نقادی، سیاسی، اجتماعی، تجارتی،  روابط بین المللی،دیپلوماسی ودرکل رشد فرهنگ امرمهم به حساب می آید.

            ازاین رو ایجاد دیپارتمنت های ذکرشده درچوکات دانشکده زبان وادبیات دانشگاه بلخ ازابتدأدرسال 1367 حتمی به نظررسید که با استفاده از99 فیصد نصاب تحصیلی دیپارتمت های مربوط دانشکده زبان وادبیات دانشگاه بلخ بادیپارتمنت های دانشکده ادبیات دانشگاه کابل مطابقت داشته،تا حال درحدودبیشتراز2500تن اعم ازدختران وپسران را فارغ وبه جامعه تقدیم نموده است. فارغان این رشته هادرسطوح مختلف چون استاد پ دانشگاه ها، آموزگاردرمکاتب، خبرنگاردررسانه های داخلی وخارجی ،‌ نویسنده وپژوهشگر، کارمند دردفترهای داخلی وخارجی ،کارمندان عرصۀسیاسی ودیپلماسی،مترجمان وسایرعرصه ها اشتغال ورزیده اند . با تأسف ،یک فیصدی ازفارغان بنابرنبود فضای کاری دردورترازشهرها، یا بیکارویا به کارهای آزاد مصروف اند.

 

اهداف کاری پنج سال آیندهء این نهاد:

  • این نهاد یک نهاد علمی اکادمیک ، ادبی وهنری است.
  • اهداف عمدهء این نهاد را تربیه کادرهای مسلکی درعرصه های آموزگاری ، زبانشناسی ، فولکلورشناسی ، لهجه شناسی ، ادبیات شناسی ، نقادی ، عرفان شناسی ، مولانا شناسی ، بیدل شناسی ، متن شناسی (نظم ونثر) فن شناسی ومعنا شناسی ،ثقافت اسلامی تشکیل میدهد.فعالیت های این نهاد به گونهء نظری ، کتابخانه یی وساحوی میباشد.
  • جامعه ومردم ما صد فیصد به کادرهای مسلکی دررشتهء های آموزگاری به ویژه به آموزگاران زبان وادبیات ملی وبین المللی درسطح لسانس وبالاترازآن نیازدارند. البته این نیازبیشتر دردورترازشهرها محسوس است، زیرا ازیکطرف فارغان این رشته به اندازهء
  • رفع ضرورت معارف کشورنیست. ازجانب دیگر اکثریت این فارغان حاضربه انجام وظیفه به خارج ازشهرها نیستند. زیرا توظیف به وظیفه درکشورما اجباری نیست. ازاین روتعدادی ازفارغان به شغل آزاد روی می آورند ویا وظیفهء دیگری غیرازآموزگاری را اختیارمیکنند.

مشکلات دیگری که فرا راه این نهاد است. جذب هشتاد فیصد جدید اْلْشمولانی است که درپایین ترین سطح سواد قراردارند. ازاین سبب نمی توانند توقعات استادان را درکسب مهارتها برآورده سازند.

مشکل دیگرنداشتن صنف معیاری یااستندرداست (صنف دارای 20 تا 30   محصل) نبود تجهیزات صنف بدون شک دربرآورده ساختن مرام تأثیرمنفی می گذارد.

  • به مردم وجامعه نیازمند ومقام محترم وزارت تحصیلات عالی درجهت تربیه ، پرورش وتجهیزکادرهای مسلک آموزگاری، نویسنده گی وغنی سازی فرهنگوعده سپرده میشود که درصورت رفع مشکلاتی که درفوق تذکررفت این نهاد درطی پنج سال آینده کمی ها وکاستی های سالهای گذشته را مرفوع وبه رقابت سالم خواهد برداخت وصاحب اعتبارخواهد شد.
  • ارزشهای عمدهء این نهاد عبارت ازشناختاندن داشته های کهن زبان وادبیات ملی وبین المللی به نسل امروزوفردا وعنامند ساختن فرهنگ پربارزبان وادبیات ملی کشور  را دربرمی گیرد.
  • آنچه که این نهاد را متمایز، برجسته ومتفاوت خواهد ساخت، تطبیق معیارهای پذیرفته شدهء جهانی با لاخص مقام وزارت تحصیلات عالی ورهنمودهای ریاست محترم ارتقای تضمین کیفیت،مطابق به آن عمل کردن ، کارشباروزی صادقانه ودلسوزانه به اساس مرام واهداف تعیین شده میباشد.
  • برنامه های تضمین کیفیت که ازجانب وزارت محترم عالی راه وموردتوجه قرارگرفته
  •  ،وهدف آن بهبودوارتقای سویۀدانش وتحصیلی استادان ومحصلان بوده،وریاست دانشکده ادبیات ازآن حمایت می نمایدودرتطبیق آن کوشامی میباشد.بنآارزیابی خودی وتطبیق دوازده معیارمورد قبول به گونهء مداوم فعالیت دیگری است که این نهاد را نمونه خواهدساخت.

 

زمان دورهء تحصیل لیسا نس:

    به اساس پلان و پالیسی سیستم کریدت دورهء لسانس درصورت مساعد بودن همهء امکانات وشرایط از 3 سال تا 6 سال بوده دانشجویان مکلف خواهند بود تا این زمان را طی کنند وکریدتهای تعیین شده را فراگیرند و نتایج مثبت بدست آرند. هر سال  تحصیلی دو سمستر بوده ، در هر سمستر16 هفته تدریس صورت میگیرد. سیستم تدریس 80 فیصد لکچری و20 فیصد سمینارها وکارهای عملی می باشد. در هر هفته 17کریدت یا 17ساعت درسی درتقسیم اوقات هفته وارگنجانیده شده است.

      تعداد کریدیت این دورهء تحصیل وفیصدی کریدیت هادرنصاب تحصیلی به اساس بخشها:  تعدادکریدیت درهشت سمستر(144) بوده، مضامین اساسی (28) فیصد  ، مضامین اختصاصی (50) فیصد ، مضامین اختیاری و دانشگاه شمول (16) فیصد ومونوگراف (6) فیصد تمام نصاب تحصیلی هشت سمستر این دیپارتمنت هارا تشکیل میدهد.

    (98) فیصد این پلان تحصیلی با پلان تحصیلی دیپارتمنت های دانشگاه کابل مطابقت دارد.

درجلسهء مورخ  25   /   11   /  1390دارای پروتوکول(18)دیپارتمنت قرائت و مورد تایید قرار گرفت.همچنان در جلسۀ مورخ25/11/ 1390شورای علمی دانشگاه مورد تأیید قرارگرفت و در پروتوکول شماه (53) تصاویب      جلسات درج گردید.    

 

مرام نامه دیپارتمنت تاریخ

مقد مـــــــه

 

          تاریخ ،بیان سرگذشت انسان هااست , تاریخ وسیلۀ بیان حواد ث از گذشته گان به آ ینده گان است . تاریخ نمادی از زمان است وسازندۀ تاریخ هم انسان است , پس باخبری از تاریخ هم وجیبۀ انسان است .

            تاریخ میتواند کهن باشد یا متوسط یا معاصر ویا کاملا جدید. تاریخ میتواند سیاسی باشد یا اقتصادی یااجتماعی ویا فرهنگی . تاریخ میشود مر بوط به یک ملت باشد یا یک کشور ویا جهان .

            به خاطر شناخت دقیق  وعلمی از تاریخ به افراد مسلکی , متخصص و تحصیل یافته نیاز است . از این رو در کشور عزیز ما افغانستان رشته یی را به نام تاریخ در نهاد های تحصیلی چون دارالمعلمین ها , انیستیتوت ها , دانشکده های علوم اجتماعی و ادبیات ایجاد و از سالهابه این سو کادر های مسلکی را دراین رشته تربیه وبه جامعه تقدیم نموده ومینماید .

            بناءً در دانشگاه بلخ هم به همین مناسبت دیپارتمنت تاریخ درسال 1369 درچوکات دانشکده تاریخ وادبیات این دانشگاه ایجاد گردید که تاحال هژدهمین دور فراغت را جشن گرفته ودر حدود (                 )  متخصص را فارغ وبه جامعه تقدیم نموده است وفیصدی بیشتر آ نها در مسلک های آ موز گاری ,کارهای دفتری و وظایف دیگر اشتغال ورزیده اند.

ارزش واهمیت این رشته :

            تاریخ شناسی ازگذشته ها ارز ش واهمیت خود را در جوامع بشری دا شت ، امروز بیشتر ازگذشته ها به این امر پرداخته میشود  ؛ زیرا هرعلم ،هر پدیده، هر نهاد ، درکل  کاینات از خود تاریخ دارد به ویژه که امروز به تاریخ معاصر هرکشور بیشتر ارزش قایل اند ؛ چنانچه درکشور عزیز ما نیز به تاریخ معاصر توجه بیشتر صورت گرفته است به گونهء مثال جایگاه تاریخ معاصرافغانستان منحیث یک کورس یا مضمون دانشگاه شمول درتمام نهاد های تحصیلات عالی اعم از دولتی وخصوصی درنصاب تحصیلی دانشگاه ها ، موسسات تحصیلات عالی و نیمه عالی مهر تایید است برآ نچه که در بالا نگاشته شد .

اهداف کاری پنج سال آ یندهء این نهاد تحصیلی:

  1. ابن نهاد، یک نهادعلمی اکادمیک تاریخ شناسی وتاریخ نگاری است.
  2. اهداف عمدهء این نهاد را تربیهء کادر های مسلکی درعرصه های آ موز کاری ، تاریخ نگاری ، باستا نشناسی ، مبدا شناسی ، فرهنگ شناسی و... تشکیل داده ، فعالیت های این نهاد به شکل نظری ، کتابخانه یی و سا حوی میباشد.
  3. جامعه ومردم ما در مسلک معلمی به رشتهء تاریخ در سطح لیسا نس وبالا تر از آن    به حیث آموزگار، تاریخ نگارو باستان شناس سخت نیا ز مند اند،البته این نیاز زیاد تر دورتر ازشهر ها مجسوس است .
  4. این نهاد به مردم وجامعهء نیازمند ومقام محترم وزارت تحصیلات عالی درجهت تربیه ، پرورش وتجهیزکادرهای مسلک آموزگاری ، تاریخ نگاری صادقانه ، باستانشناسی ودرکل جهان تاریخ شناختی وعده میسپارد.

 

  1. ارزشهای اساسی این رشته عبارت از شناختاندن داشته های کهن تاریخی به نسل امروز وفردا وتقدیم متخصصان با احساس به جامعه درراستای واقعیت نگاری ، واقعیت شناختی وواقعیت گویی حوادث تاریخی سرزمین ومردم خود میباشد.
  2. آنچه که این نهاد تحصیلی را اعتبارخواهد داد تطبیق معیارهای پذیرفته شدهء جهان به ویژه مقام وزارت تحصیلات عالی ، کاروزحمت شبا روزی ودلسوزانه به اساس مرام واهداف تعیین شده است.

زمان دورهء تحصیل لسانس:

      به اساس پلان وپالیسی سیستم کریدیت دورهء لسانس درصورت مصاعد بودن همهء امکانات وشرایط ازسه سال تا شش سال بوده ، محصلان مکلف خواهند بود تا این زمان را طی کنند وکریدیت های تعیین شده را فراگیرند ونتایج مثبت بدست آرند. هرسال تحصیلی دوسمستربوده ، درهرسمسترشانزده هفته تدریس صورت میگیرد. سیستم تدریس 80٪ لکچری و20٪ سمیناری وعملی میباشد. درهرهفته (           ) کریدیت یا (           ) ساعت درس درتقسیم اوقات هفته وارگنجانیده میشود.