استراتژی پلان دانشکده حقوق و علوم سیاسی

 

مقدمه

دانشکده حقوق و علوم سیاسی یک نهاد دولتی است، که در سال 1371 ه.ش در تشکیل دانشگاه بلخ ایجاد گرددیه و از بدو  تاسیس تا امروز همیشه در تلاش است تا کادر متخصص و کارآزموده را در امور عدلی و قضائی و سیاسی و اداری تقدیم جامعه نماید. از آنجا که دانشکده حقوق و علوم سیاسی مولد نیروی کار برای نهادهای عدلی و قضائی و همچنان سیاسی  و اداری مملکت می باشد، لذا ایاد می نماید تا تدریس و آموزش در این نهاد تحصیلی با توجه به نیاز های زمان و ارزش های جامعه عیار گردد. تحقق این امر کار سهل و آسانی نبوده و همیشه با چالش ها و مشکلات همراه بوده است. خصوصا در حال حاضر که بحث حاکمیت قانون و آوردن نظم در جامعه یکی از ضروریات مبرم جامعه تلقی میگردد، بنا براین، هر چی بیشتر تقویت گردیده و دانشکده حقوق و علوم سیاسی را مکلف میسازد تا لازم می بیند که آموزش نسل ججوان نیازهای فعلی و آینده نهادهای عدلی و قضائی و سیاسی و اداری کشور را مرفوع نماید. را مدنظر گرفته تا از یک جهت وجیبه از دست رفته نهادهای عدلی و قضائی را در امر مبارزه با بی عدالتی و عدم حاکمیت قانون، دوباره احیا  نموده و از جانب دیگر منحیث یک نهااد علمی و اکادمیک رسالت نماید. در نتیجه اهداف و مقاصد اصلی این نهاد محور موضوعات ذیل میجرخد.

بنابر آنچه که گفته شد، فراهم سازی زمینه های تدریس و تحقیق و پژوهشی برای استادان و محصلین، رشد ظرفیت محصلین و اعضای علمی دانشکده، تهیه و به روز نمودن مواد درسی با کیفیت، انتخاب میتود درسی مناسب، ایجاد کتاب خانه مسلکی، ایجاد زمینه های کاربرای محصلین، فراهم سازی بورسیه ها براس استادان و فارغان دانشکده، ایجاد تعمیر مستقل برای دانشکده، کسب استقلالیت مالی از مهمترین اهداف این دانشکده را تشکیل می دهد. و سایر مسائل زیربنایی چون اینها، مستلزم آن است تا دانشکده حقوق و علوم سیاسی اقدامات پیشگیرانه خود را برای فراهم آوری آنها اتخاذ نماید.

بدین ملحوظ دانشکده حقوق و علوم سیاسی با حمایت اعضای علمی خویش و مساعدت های مشورتی مشاور بین الملی حقوقی از دفتر محترم جی.آی.زی بخش حاکمیت قانون، توانست اقدام به ایجاد یک پلان استراتژیک نماید. البته این استراتژی پلان در تطابق با لایحه سیستم کریدت وزارت تحصیلات عالی و برنامه طرح استراتژیک ملی میباشد که طی هفت فصل نوشته شده است. در خاتمه جا دارد تا از همکاری های مزین دفتر محترم جی. آی. زی بخش حاکمیت قانون، از کمیته طرح استراتژی پلان دانشکده و سایر اعضای علمی همکار در این بخش سپاس گذاری نمائیم.

1.    خلاصه اجرایی

دانشکده حقوق از بدو تاسیس اش در طی دو دهه فعالیت های بنیادی را در قسمت مسایل فکری, اخلاقی و کار های عملی محصلین انجام داده است تا اینکه در آینده حقوق دانان مستعد را به جامعه تقدیم نماید. در این پلان ما جهت  تحقق بهتر و موثرتر این هدف بر علاوه روش های موجود قبلی روش های  جدید را نیز پیکش منمائیم.

در گذشته نیز دانشکده حقوق یک سلسله فعالیت های اصلاحی را انجام داد. که از یک جانب بیان کننده نواقص این دانشکده و از طرف دیگر معرف روند های اساسی جهت بهبود این نواقص بود. اما با آنهم این سعی ورزی ها به حد مطلوبیت آن نرسید و به شکل مبهم باقی ماند. بدینوسیله دانشکده حقوق دانشگاه بلخ بار دیگر دستخوش ناهنجاری ها و مشکلات متعدد گردید. ولی این بار دانشکده حقوق با سنجش های دقیق جهت بهبود دانشکده و امورات آن قیودات جدی را وضع نموده و در موارد ذیل فعالیت های اساسی را اجرا مینماید.

  • میتود های تدریس و ارزیابی در گذشته باعث رشد و موفقیت محصلین نبوده است.
  • مشکل در کاریابی برای محصلین, عدم تطبیق پروگرام تحصیلی به علاقه کارفرما و بازار کار که اهمیت این موضوع را روشن میسازد. طوریکه محصلینبه شکل تیوریک آموزش می بینند. ولی در عرصه تطبیقات و ساحه عمل دارای ظرفیت های ضعیف هستند.
  • حل مشکلات مختص در عرصه پروژه های تحقیقی و پالیسی.

بر علاوه این مشکلات دوره ای, اگر ما سیر به مشکلات و نواقص دو دهه قبلتر بی اندازیم, ما یک سلسله کمبودات نواقص جدی تر از اینها را مشاهده مینمائیم, که عبارت اند از:

  • مدیریت متمرکز امور در وزارت و دانشگاه
  • بی ثباتی و نا امنی دیرینه در کشور.
  • عدم تناسب بین تعداد استاد و شاگرد
  • مشکلات و نواقص در عرصهفعالیت های مسلکی و علمی استادان
  • عدم توجه در راستای کسب اعتبار بیشتر دانشکده
  • نگرانی از رقابت های ناسالم.
  • تبود استقلالیت بودجه
  • نبود تعمیر مناسب با صنف های معیاری

2.    وظایف, دیدگاه ها و ارزشها                        

  1. وظایف یا ماموریتها

ماموریت های دانشکده حقوق عبارت اند از:

  • توسعه آموزش های علمی, اصول اخلاقی, مهارت های مسلکی محصلین مطابق عصر امروزی و نیاز های جامعه
  • تداوم تحصیلات مسلکی استادان جهت بلند بردن ظرفیت دانش حقوقی در افغانستان.
  • کمک و همکاری ماموریت دانشگاه بلخ در عرصه فعالیت های علمی افغانستان و بخصوص سمت شمال
  1. دیدگاه ها

دیدگاه های دانشکده حقوق شامل ارایه خدمات بصورت موفقانه در عرصه آموزش های حقوقی, سیاسی و اجتماعی با در نظرداشت ارزش های ملی آنها به منظور انکشاف سمت شمال و تمام افغانستان بوده، زمینه را برای تبادل تجربیات مسلکی با جهان فرام میسازد. این ابتکار دانش حقوق و علوم سیاسی را به مثابه یک پایه اساسی جهت انکشاف دانشکده های شمال و تمام افغانستان در اولویت ها قرار میدهد.

    1. تعهد برای بهتر بودن

یکی از اهداف دانشکده حقوق عبارت اند ار افزایش توانایی های محصلین و کارمندان اش به اساس دقت, یکپارچگی و پالیسی های موثر میباشد.

- توسعه آموزش های حقوقی به اساس روش های جدید, روش انتقادی , بحث های آزاد و آموز شهای عملی میباشد.

- آموزش محصلین به اساس روش های موثر و آماده ساختن آنها برای حل چالشهای مسلکی و حرفوی شان.

- فراهم نمودن تسهیلات برای محصلین و کارمندان دانشکده جهت رسیدن به اهداف کاری و مسلکی شان.

- تطبیق تحقیقات جدید در مسایل حقوقی, جهت بلند برن کیفیت آموزش های تیوری و عملی و شریک ساختن آن با وکلا, سیاستمداران و دانشمندان در سطح کشور.

  1. تقویت دانشکده و کارمندان آن

دانشکده حقوق دانشگاه بلخ میخواهد در روابط خود مسایل چون صداقت, اصول دانشکده ای, احترام متقابل مواظبت و شفافیت را در اولویت کار خویش قرار دهد.

- اداره کردن امور فاکولته به شکل فراگیر و با شفافیت تمام جهت تقویهء ارتباطات, تصمیم گیری های دقیق و مناسب و ایجاد همکاری میان کارمندان.

- جذب کارمندان استثنایی و حمایت محصلین با استعداد.

- افزایش تنوع میان استادان و کارمندان

- تحسین از همکاری های کارمندان و محصلین دانشکده و مساعد ساختن یک فضای عاری از تبعیض و تشنج برای آنها.

- رعایت ارزش های اخلاقی و رفتار پسندیده در قسمت پیشه و مسلک همه اعضای دانشکده

  1. سهمگیری در فعالیت های اجتماعی

یکی از اهداف دانشکده حقوق عبارت از آموزش محصلین مستعد و تقدیم آنها جهت اجرای فعالیت های حقوقی, سیاسی و اجتماعی در محل کاری  و انکشاف افغانستان میباشد. با درنظرداشت موارد ذیل:

- مسئولیت پذیری اجتماعی منحیث یک فرد و یا یک موسسه.

- طرح آموزشهای بهتر , اصلاح سازی دانشکده و ایفای فعالیت های مشترک با موسسات چندگانه که علاقه خاص به علم حقوق و سیاست داشته باشند.

- برای تشویق روابط و بالا بردن سطح دانش حقوقی و سیاسی که محصلین و جامعه از آن مستفید شوند, فاکولته حقوق باید روابط محکمی را با ارگان های دولتی, سازمان های بین الملی, بازرگانان, سازمان های غیر دولتی, و سایر افراد برقرار سازد.

- بلند بردن سطح آگهی حقوقی و سیاسی جامعه و مردم.

- شرکت در سایر برنامه های حمایوی حقوقی و سیاسی در ساحات بیرون از دانشکده.

- کارگذاری مشترک با جامعه و مردم افغانستان در ساحات بیرون از دانشکده جهت ارائه رهنمود های موثر و توسعه آموزش های حقوقی و سیاسی جهت تامین عدالت و مساوات در جامعه.

- توسعهء همکاری های آگهی دهی حقوق و سیاسی دانشکده حقوق در ولایت بلخ , دانشگاه های ولایات شمالی و ثالثاَ در تمام نقاط افغانستان.

1.     استراتژی های بنیادی آینده دانشکده

یکی از اهداف دانشکده حقوق و علوم سیاسی عبارت از مساعد ساختن آموزش های حقوقی و سیاسی جهت توانمند ساختن محصلین در ساحه مسلک و خدمت به جامعه میباشد.

پیشینهء این طرح

دانشکده حقوق و علوم سیاسی به این پی برده است که روش های تدریسی و ارزیابی موجود به گونه کافی در قسمت رشد استعداد های محصلین موفق نبوده, اگر چه تا به حال تقریباَ همه محصلین بعد از فراغت شان دیپلوم های خود را بدست آوردند.  این امر نشان دهنده یک ناهمخوانی در بین محصلین مختلف بوده و از جانب دیگر ارزش سند فراغت را کم رنگتر ساخته است.

و بیشتر از همه نظر سنجی ها نشان میدهد که روش های تدریس و ارزیابی موجود نتوانسته است که محصلین را در قسمت بدست آوردن اهداف علمی و حرفه ای شان کمک نماید. در حقیقت در ختم دوره تحصیلی شان محصلین با تیوری های مختلف آشنا میشوند ولی در عرصه عمل و تطبیق این داشته ها کاملاَ ضعیف هستند.

دیدگاه های موجود در استراتژی پلان

  • شناسایی برجسته,مستعد و کنجکاو که تعهد خاص در قسمت فعالیت های علمی و مسلکی و خدمت به جامعه افغانستان دارند.
  • ارائه برنامه های آموزشی و تدریس مناسب و پاسخگو جهت آماده ساختن محصلین در زمینه های کاری, خدمت به جامعه و رهبری محلی و ملی.
  • بکارگیری استادان متعهد در یک فضای آموزشی فعال جهت تدریس موثر و بهتر.

تحقیق

دانشکده حقوق متعهد است که زمنیه های خوب تحقیقاتی را فراهم ساخته و پژوهشگران، وکلا و سیاستمداران را در آگاهی و آشنا ساختن طرق انکشاف افغانستان در عرصهء مسایل حقوقی و سیاسی همکاری نماید. و باعث انکشاف مسایل حقوقی و سیاسی کشور ما افغانستان گردد.

پیشینهء این طرح

سال های متمادی است. که ما شاهد ضرورت های مبرم  تحقیقات در مسایل حقوقی و سیاسی هستیم. بسیاری از علاقمندان بیرونی نیاز های جدی خود را در این زمینه خاطر نشان شدند تا اینکه آن را به شکل از اشکال حل بسازند.  هرچند که دانشکده حقوق و علوم سیاسی در این زمینه در هر سال دو بار نشریه حقوقی بنام مجله بیان حق دارد. اما بازهم در حل این معضله کافی به نظر نمی رسد.

دیدگاه های موجود استراتژی پلان

  • توسعه کمیت و کیفیت تحقیق در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه بلخ به مثابه یک مرکزتحقیقاتی در خصوص مسایل حقوقی و سیاسی برای همهءافغانها.
  • انتشار تحقیقات جهت بهبود مسایل سیاسی، انکشاف قوانین افغانستان, و توسعه همه جانبه زندگی اجتماعی مردم افغانستان.
  • حمایت و منضم ساختن تدریس و تحقیق در برنامه های درسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی.

فضای اجتماعی دانشکده حقوق و علوم سیاسی

توسعه یک محیط کاری مشترک در سطح دانشکده ، که بر اساس آن محصلین و کارمندان با خلوص نیت, احترام و ارزش دادن به همکاری های متقابل در آن اشتراک نمایند. اداره دانشکده حقوق علوم و سیاسی با این کارکرد میتواند امور خود را در مطابقت با اصول شفافیت و مسولیت پذیری اجرا نماید.

دور نمای این استراتژی

دانشکده حقوق و علوم سیاسی در اداره امور خود  در عرصه تطبیق قانون, شفافیت, و اصل مسئولیت پذیری با یک سلسله مشکلات مواجه بوده است. بناَ دانشکده حقوق می کوشد خدمات خود را با اهداف دقیق و پیامد های مطلوب در روشنایی قوانین نافذه اجرا نماید.

کمبود وسایل اداره و نظارت امور از قبیل پلان بودیجه وی, پلان استراتژیک, و  اجرایی باعث تضعیف ارایه خدمات این دانشکده شده است.

دیدگاه های استراتژی پلان

- وضع قوانین شفاف و مشخص, مسئولیت پذیری کارفرمایان و استادان و حمایت کارمندان دانشکده جهت ترویج فرهنگ کاری مشترک.

- فراهم آوری مسایل مورد نیاز ارزیابی شفاف و مسئولیت پذیرانهء فعالیت های دانشکده حقوق و علوم سیاسی.

محیط بیرونی

ایجاد و توسعه روابط با حقوقدانان، نهاد های دولتی, دولت, موسسات بین الملی, و فارغان گذشته در جهت افزایش کیفیت و نتایج تدریس و تحقیق در دانشکده حقوق و علوم سیاسی.

دورنمای این طرح

دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه بلخ شهرت قابل ملاحظه را در سمت شمال دارد. ولی عدم هماهنگی آن با موسسات ذیعلاقه ملی و بین المللی باعث فقدان فرصت های مشارکت, تامین بودجه و ارتباطات دانشکده شده است.

این قابل یاد آوری است که دانشکده حقوق در یک موقعیت بی نظیری قرار دارد و میتواند خدمات بهتری را در مسایل حقوقی وسیاسی به سطح محلی و ملی انجام دهد.

دیدگاه های استراتژی پلان

- تفاهم با تمویل کننده گان و فارغان گذشته در خصوص اجرای استراتژی پلان دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه بلخ.

- ارائه خدمات موثر برای مردم محل از طریق برنامه های عملی دانشکده حقوق و علوم سیاسی.